မမျှော်လင့်ဘဲ မီးဘေးကြုံလာရင် သာမာဝတီမိဖုရားတို့ရဲ့ သာဓကနဲ့ ဘယ်လိုရင်ဆိုင်မလဲ

ဘုရားရှင်ကတော့ သူတို့အားလုံးဟာ အချည်းနှီးသေဆုံးသွားကြတာမဟုတ်ဘဲ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်၊ အနာဂါမ်အဆင့် တစ်ခုခုကို ရရှိထားသူတွေဖြစ်ကြောင်း မိန့်ကြားတော်မူတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်ရဲ့ အဓိကသင်ခန်းစာက မီးကိုမလောင်အောင် တားဆီးနိုင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ မီးလောင်နေတဲ့ နောက်ဆုံးအချိန်မှာတောင် နာကျင်မှုကို သတိပညာနဲ့ရှုမှတ်ပြီး စိတ်ကို ကိလေသာလက်ထဲ အပါမခံခြင်းပါ။ အဖြစ်အပျက်ကို ဥဒါန်းပါဠိတော် ဥတေနသုတ်မှာ တိုက်ရိုက်တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဥဒါန်း ၇.၁၀ — ဥတေနသုတ်
အဋ္ဌကထာဇာတ်ကြောင်းမှာတော့ မီးလောင်နေစဉ် သာမာဝတီမိဖုရားက အမျိုးသမီးတွေကို မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ ဝေဒနာရှုမှတ်မှုဘက် ဦးတည်စေခဲ့တယ်လို့ ပိုမိုအသေးစိတ်ဖော်ပြထားပါတယ်။ သို့သော် အဲဒီအသေးစိတ်ဟာ ပါဠိတော်တိုက်ရိုက်စာသားမဟုတ်ဘဲ အဋ္ဌကထာဘက်က ဖြည့်စွက်ဖော်ပြချက်ဖြစ်တာကို ခွဲမှတ်ရပါမယ်။
ဥစ္စာဆုံးရှုံးခြင်းကို ဘုရားရှင်ခွဲပြထားပုံ
သင်္ဂီတိသုတ်မှာ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခြင်းကို ဆွေမျိုးပျက်စီးခြင်း၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာပျက်စီးခြင်း၊ ကျန်းမာရေးပျက်စီးခြင်း၊ သီလပျက်စီးခြင်း၊ အယူဝါဒပျက်စီးခြင်းဆိုပြီး ခွဲပြထားပါတယ်။
ဆွေမျိုး၊ ဥစ္စာနဲ့ ကျန်းမာရေးပျက်စီးရုံကြောင့် သတ္တဝါဟာ အပါယ်သို့ရောက်ရတာမဟုတ်ပါဘူး။ သီလနဲ့ အမြင်မှန်ပျက်စီးမှသာ ဘဝအတွက် ပိုနက်ရှိုင်းတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်တယ်လို့ သင်ပေးထားပါတယ်။ ဆိုလိုတာက—
“မီးကြောင့် ပစ္စည်းပျောက်သွားနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီပစ္စည်းနဲ့အတူ ကိုယ့်သီလ၊ ကိုယ့်အသိတရား၊ ကိုယ့်စိတ်ကောင်းပါ ပျောက်သွားစရာမလိုဘူး” ဆိုတဲ့သဘောပါ။ ဒီဃနိကာယ် သင်္ဂီတိသုတ်
မီးဘေးကို လက်တွေ့ကာကွယ်ရမယ့်တရား
ဗုဒ္ဓဘာသာက “အနိစ္စပဲ” လို့တွေးပြီး ဘာမှမကာကွယ်ဘဲ နေရမယ်လို့ မဆိုပါဘူး။ အာဒိယသုတ်နဲ့ ပတ္တကမ္မသုတ်မှာ တရားသဖြင့်ရရှိထားတဲ့ ဥစ္စာကို မီး၊ ရေ၊ အာဏာပိုင်၊ သူခိုးဓားပြနဲ့ မချစ်မနှစ်သက်တဲ့ အမွေခံတွေရဲ့ အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ထားသင့်ကြောင်း ဟောထားပါတယ်။ အာဒိယသုတ်—အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၄၁
ဒါကြောင့် မီးလောင်ဆုံးရှုံးမှုကို တရားနဲ့ဖြေတယ်ဆိုတာ—
အရင်ဆုံး အသက်နဲ့ ကျန်ရှိသမျှပစ္စည်းကို လက်တွေ့ကျကျ ကယ်တင်ရမယ်။
ဆုံးရှုံးမှုကို မရှိခဲ့သလို ဖိနှိပ်ထားစရာမလိုဘူး။ ဝမ်းနည်းနာကျင်မှုရှိတာကို သိရမယ်။
“ငါ့ဥစ္စာ အမြဲတည်ရမယ်” ဆိုတဲ့ တဏှာနဲ့ အတ္တစွဲကို သတိထားမြင်ရမယ်။
ပျက်စီးသွားတဲ့ပစ္စည်းနဲ့အတူ သီလ၊ မေတ္တာနဲ့ အသိတရား မပျက်စေရဘူး။
သူတစ်ပါးကို အပြစ်တင်လိုစိတ်၊ ဒေါသနဲ့ လက်စားချေလိုစိတ်တွေ ထပ်မီးမလောင်စေရဘူး။
ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်သမျှကို အကြောင်းတရားနဲ့အညီ ပြန်ထူထောင်ရမယ်။
သာမာဝတီဖြစ်ရပ်ကိုအခြေခံပြီး “မီးလောင်ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုကို ဓမ္မနဲ့ ဘယ်လိုရင်ဆိုင်မလဲ” ဆိုတဲ့ တရားအသံဖတ်စာမူတစ်ပုဒ်ရေးမယ်ဆိုရင် အလွန်သင့်တော်ပါတယ်။ အဓိကကျောရိုးကို “လောင်သွားတဲ့အရာထက် မလောင်အောင်စောင့်ရှောက်ရမယ့် စိတ်၊ သီလနဲ့ ပညာက ပိုအရေးကြီးတယ်” ဆိုတဲ့အချက်နဲ့ တည်ဆောက်နိုင်ပါတယ်။
ဒီဖြစ်ရပ်ကို အသေးစိတ်ကြည့်ရင် “ပါဠိတော်မှာ တိုက်ရိုက်ပါရှိတာ” နဲ့ “အဋ္ဌကထာက နောက်ခံဇာတ်ကြောင်းအဖြစ် ရှင်းပြထားတာ” နှစ်ပိုင်းခွဲပြီး နားလည်ရပါတယ်။ အရင်အဖြေထဲက “မီးလောင်နေချိန် မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်းပွားတယ်” ဆိုတဲ့အချက်ကိုလည်း ပိုတိကျအောင် ပြင်ရပါမယ်။ အဋ္ဌကထာမှာ ဒီမီးလောင်သေဆုံးတဲ့အချိန်အတွက် တိတိကျကျဖော်ပြထားတာက “ဝေဒနာကိုရှုမှတ်ကြတယ်” ဆိုတာပါ။
ပါဠိတော်မှာ တိုက်ရိုက်ပါရှိတဲ့အချက်
ဥဒါန်းပါဠိတော် ဥတေနသုတ်မှာ ဘုရားရှင်ဟာ ကောသမ္ဗီပြည် ဃောသိတာရုံကျောင်းမှာ သီတင်းသုံးနေတယ်လို့ အစချီထားပါတယ်။
အဲဒီအချိန် ဥတေနမင်း ဥယျာဉ်သို့ထွက်သွားခိုက် နန်းတွင်းအမျိုးသမီးဆောင် မီးလောင်ပြီး သာမာဝတီမိဖုရားဦးဆောင်တဲ့ အမျိုးသမီးငါးရာခန့် သေဆုံးသွားကြပါတယ်။ ပါဠိအသုံးအရ သာမာဝတီဦးဆောင်တဲ့ အမျိုးသမီးငါးရာခန့်လို့ နားလည်ရတာကြောင့် “သာမာဝတီအပြင် နောက်ထပ်ငါးရာ၊ စုစုပေါင်း ငါးရာ့တစ်ယောက်” လို့ အတိအကျမပြောသင့်ပါဘူး။
ရဟန်းတော်တွေက ဆွမ်းခံပြန်လာပြီးနောက် ဘုရားရှင်ထံသွားကာ—
“မြတ်စွာဘုရား၊ မီးလောင်ပြီးသေဆုံးသွားတဲ့ အမျိုးသမီးဥပါသိကာတွေရဲ့ လားရာဂတိနဲ့ နောင်ဘဝအခြေအနေ ဘယ်လိုရှိပါသလဲ”
လို့ မေးမြန်းကြတယ်။
ဘုရားရှင်က အဲဒီအမျိုးသမီးတွေထဲမှာ သောတာပန်ဖြစ်သူတွေ၊ သကဒါဂါမ်ဖြစ်သူတွေ၊ အနာဂါမ်ဖြစ်သူတွေရှိကြောင်းနဲ့ တစ်ယောက်မျှ မဂ်ဖိုလ်အကျိုးမရဘဲ အချည်းနှီးသေဆုံးသွားသူ မရှိကြောင်း မိန့်ကြားတော်မူပါတယ်။
ဒီအပိုင်းကို အလွယ်ပြောရရင်—
မီးလောင်သေဆုံးခြင်းက သူတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို အဆုံးသတ်နိုင်ပေမယ့် သူတို့ရရှိထားတဲ့ အရိယမဂ်ဖိုလ်ကို မဖျက်ဆီးနိုင်ဘူး။ သောတာပန်စတဲ့ အရိယာအဖြစ်ရရှိပြီးသား ဂုဏ်အခြေအနေဟာ မီးနဲ့လောင်ပျက်သွားတဲ့ ရုပ်ဝတ္ထုမျိုးမဟုတ်ဘူးဆိုတဲ့ သဘောပါ။
ဘုရားရှင်က အဲဒီနောက် လောကဟာ မောဟနဲ့ချည်နှောင်ခံထားရပြီး စွဲလမ်းမှုအမှောင်ဖုံးနေတဲ့အတွက် အမြဲတည်နေသလို ထင်မြင်နေကြတယ်။ အမှန်အတိုင်းမြင်သူအတွက်တော့ ထာဝရတည်မြဲတဲ့အရာ မရှိဘူးဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ဥဒါန်းစကားကို မိန့်တော်မူပါတယ်။ ဥဒါန်း ၇.၁၀ — ဥတေနသုတ်
သတိထားရမယ့်အချက်က ပါဠိတော်တိုက်ရိုက်စာသားမှာ—
မီးကို မာဂဏ္ဍီက ရှို့ခိုင်းတာ
တံခါးတွေကို အပြင်ကပိတ်ထားတာ
သာမာဝတီက နောက်ဆုံးအချိန် တရားအားထုတ်ဖို့ ပြောတာ
အမျိုးသမီးတွေ ဝေဒနာရှုမှတ်တာ
ဘယ်သူက မီးလောင်ချိန်မှာ ဘယ်မဂ်ဖိုလ်ကို ရသွားတာ
ဆိုတဲ့ အသေးစိတ်တွေ မပါသေးပါဘူး။ အဲဒီအချက်တွေကို အဋ္ဌကထာက ဖြည့်စွက်ရှင်းပြထားတာပါ။
သာမာဝတီတို့ သောတာပန်ဖြစ်လာပုံ
အဋ္ဌကထာနောက်ခံအရ သာမာဝတီမိဖုရားရဲ့ အစေခံအမျိုးသမီး ခုဇ္ဇုတ္တရာဟာ ပန်းဝယ်ဖို့ပေးထားတဲ့ ငွေထဲက တစ်ဝက်ကို နေ့စဉ်ခိုးယူထားတတ်ပါတယ်။
တစ်နေ့မှာ ပန်းသည်ရဲ့အိမ်မှာ ဘုရားရှင်နဲ့ သံဃာတော်တွေကို ဆွမ်းကပ်နေတဲ့အတွက် ခုဇ္ဇုတ္တရာက ကူညီလုပ်ကိုင်ပြီး ဘုရားရှင်ဟောကြားတဲ့တရားကို နာကြားခွင့်ရခဲ့တယ်။ တရားနာအပြီးမှာ သောတာပတ္တိဖိုလ်ရရှိသွားတယ်လို့ အဋ္ဌကထာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
သောတာပန်ဖြစ်လာတဲ့နောက် အရင်လို ငွေခိုးယူခြင်းကို ဆက်မလုပ်နိုင်တော့ပါဘူး။ ပေးထားတဲ့ငွေအားလုံးနဲ့ ပန်းဝယ်လာတဲ့အတွက် အရင်နေ့တွေထက် ပန်းပိုများနေတယ်။ သာမာဝတီက အကြောင်းမေးတဲ့အခါ ခုဇ္ဇုတ္တရာဟာ အရင်က ငွေခိုးယူခဲ့ကြောင်းကို အမှန်အတိုင်းဝန်ခံပြီး ဘုရားရှင်ထံမှ နာကြားခဲ့တဲ့တရားကို ပြန်လည်ဟောပြပါတယ်။
သာမာဝတီနဲ့ နန်းတွင်းအမျိုးသမီးတွေဟာ အဲဒီတရားကို နာကြားပြီး သောတာပတ္တိဖိုလ်ကို ရရှိခဲ့ကြတယ်လို့ အဋ္ဌကထာမှာ ဆိုပါတယ်။ အဲဒီနောက် ခုဇ္ဇုတ္တရာက ဘုရားရှင်ထံသွားပြီး တရားနာ၊ ပြန်လာတဲ့အခါ သာမာဝတီတို့ကို ပြန်ဟောပြတဲ့တာဝန်ကို ယူခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့ဟာ သာမန်ယုံကြည်မှုရှိရုံမျှမဟုတ်ဘဲ တရားကို အချိန်ကြာကြာ နာယူနှလုံးသွင်းလာသူတွေဖြစ်ပါတယ်။
အဋ္ဌကထာအရ သာမာဝတီတို့အားလုံးဟာ မီးမလောင်ခင်ကတည်းက သောတာပန်ဖြစ်ထားကြတာပါ။ မီးလောင်ချိန်ကျမှ အားလုံးက ပထမဆုံးမဂ်ဖိုလ်ကို ရရှိတာမဟုတ်ပါဘူး။
သာမာဝတီနဲ့ မာဂဏ္ဍီတို့ကြား ရန်ငြိုး
မာဂဏ္ဍီဟာ ဘုရားရှင်အပေါ် ရန်ငြိုးထားသူဖြစ်တယ်လို့ အဋ္ဌကထာက ဖော်ပြပါတယ်။ သူ့မိဘတွေက အလွန်လှပတဲ့သမီး မာဂဏ္ဍီကို ဘုရားရှင်နဲ့ ထိမ်းမြားပေးလိုကြောင်း ကမ်းလှမ်းခဲ့တယ်။ ဘုရားရှင်က ကာမဂုဏ်ရဲ့ မစင်ကြယ်မှုကို ဖော်ပြပြီး ငြင်းပယ်တော်မူခဲ့ပါတယ်။
ဘုရားရှင်ရဲ့စကားကို တရားသဘောအဖြစ်မယူဘဲ မိမိကိုအရှက်ခွဲခြင်းလို့ မာဂဏ္ဍီက မှတ်ယူခဲ့တယ်။ နောက်ပိုင်း ဥတေနမင်းရဲ့ မိဖုရားတစ်ပါးဖြစ်လာတဲ့အခါ ဘုရားရှင်နဲ့ ဘုရားရှင်ကို ကြည်ညိုတဲ့ သာမာဝတီတို့အပေါ် ရန်ငြိုးထားခဲ့ပါတယ်။
သူက သာမာဝတီတို့ကို ဥတေနမင်း အထင်လွဲအောင် နည်းအမျိုးမျိုးနဲ့ ကြိုးစားခဲ့တယ်။ သာမာဝတီတို့က ဘုရားရှင် ကြွလာတာကိုကြည့်နိုင်ဖို့ အခန်းနံရံမှာ အပေါက်ငယ်တွေဖောက်ထားတာကိုတွေ့တဲ့အခါ မင်းကြီးကို လုပ်ကြံဖို့ပြင်ဆင်နေတယ်လို့ စွပ်စွဲခဲ့ပါတယ်။
သာမာဝတီတို့ကို ကြက်သတ်ချက်ပြုတ်ခိုင်းပြီး သီလဖောက်ဖျက်အောင်လည်း စမ်းသပ်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့က အသက်သတ်ခြင်းကို ငြင်းဆန်ခဲ့ကြပါတယ်။
နောက်ဆုံး ဥတေနမင်းက မာဂဏ္ဍီရဲ့ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် သာမာဝတီကို မြားနဲ့ပစ်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့အခါ သာမာဝတီက အမျက်မထားဘဲ မင်းကြီးနဲ့ မာဂဏ္ဍီအပေါ် မိမိတို့ကိုယ်တိုင်အပေါ်ထားသလို မေတ္တာထားကြဖို့ အဖော်အမျိုးသမီးတွေကို သတိပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်ဟာ မီးမလောင်ခင် ဖြစ်ခဲ့တာပါ။
ဒီနေရာက သာမာဝတီရဲ့ မေတ္တာစွမ်းအားကို အထူးထင်ရှားစေပါတယ်။ အန္တရာယ်ပြုနေသူကိုတောင် အမုန်းနဲ့ပြန်မတုံ့ပြန်ဘဲ မေတ္တာမပျက်အောင် ထိန်းထားနိုင်ခဲ့တာပါ။ ဘုရားရှင်ကလည်း သာမာဝတီကို မေတ္တာဖြင့်နေထိုင်သူ အမျိုးသမီးဥပါသိကာများထဲမှာ အသာဆုံးအဖြစ် ချီးကျူးထားပါတယ်။
မီးရှို့သတ်ခဲ့ပုံ
အရင်ကြိုးစားမှုတွေ မအောင်မြင်တဲ့နောက် မာဂဏ္ဍီက သူ့ဦးလေးကို စေလွှတ်ပြီး သာမာဝတီတို့နေထိုင်တဲ့ နန်းဆောင်ရှိ အဝတ်တိုက်နဲ့ ဆီတိုက်တွေကို ဖွင့်ခိုင်းတယ်။ အဝတ်တွေကို ဆီစိမ်ပြီး နန်းဆောင်တိုင်တွေမှာ ပတ်ခိုင်းတယ်။
သာမာဝတီတို့က ဘာလုပ်နေတာလဲလို့ မေးတဲ့အခါ နန်းတော်တိုင်တွေ ခိုင်မာအောင် မင်းကြီးအမိန့်နဲ့ လုပ်တာလို့ လိမ်လည်ပြောဆိုခဲ့တယ်။ ပြီးနောက် အမျိုးသမီးတွေကို အခန်းထဲဝင်စေပြီး တံခါးကို အပြင်ဘက်က ပိတ်ကာ မီးရှို့ခဲ့တယ်လို့ အဋ္ဌကထာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒီအခြေအနေမှာ ထွက်ပြေးဖို့ လမ်းမရှိတော့ပါဘူး။ မီးကလည်း ဆီစိမ်ထားတဲ့အဝတ်တွေကနေ လျင်မြန်စွာ ကူးစက်လောင်ကျွမ်းလာပါတယ်။
နောက်ဆုံးအချိန်မှာ သာမာဝတီက ဘာပြောခဲ့သလဲ
အဋ္ဌကထာအရ သာမာဝတီက သူ့အဖော်တွေကို အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် ဒီလိုသတိပေးပါတယ်။
“အစမထင်နိုင်တဲ့ သံသရာတစ်လျှောက်မှာ ငါတို့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်တွေ ဒီလိုမီးလောင်ခဲ့ရတဲ့ အကြိမ်အရေအတွက်ကို ဘုရားရှင်ဉာဏ်နဲ့တောင် ရေတွက်သတ်မှတ်ဖို့ မလွယ်ကူနိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် မမေ့မလျော့ အားထုတ်ကြပါ”
ဒီစကားထဲမှာ အရေးကြီးတဲ့အချက်သုံးခုရှိပါတယ်။
ပထမအချက်က လက်ရှိမီးလောင်မှုကို “ငါတစ်ယောက်တည်း ဘာကြောင့် ဒီလိုဖြစ်ရတာလဲ” လို့ မမြင်ဘဲ သံသရာဒုက္ခရဲ့ သဘောတစ်ခုအဖြစ် မြင်ခြင်းပါ။
ဒုတိယအချက်က သေခြင်းကို ရှောင်လွှဲမရတော့တဲ့အခြေအနေမှာ ကြောက်လန့်အော်ဟစ်ရင်း စိတ်ကို ကိလေသာလက်ထဲ မအပ်ဘဲ လက်ကျန်အချိန်ကို တရားအားထုတ်ဖို့ သုံးခြင်းပါ။
တတိယအချက်က သတိမလွတ်စေရန် “အပ္ပမာဒတရား” နဲ့ နေကြဖို့ တိုက်တွန်းခြင်းပါ။ ဒီနေရာက အပ္ပမာဒဆိုတာ အန္တရာယ်ကိုပေါ့ဆတာမဟုတ်ဘဲ ကုသိုလ်တရားနဲ့ ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံမှ စိတ်မလွတ်စေခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။
မီးလောင်နေချိန် သူတို့ဘယ်လိုအားထုတ်ခဲ့ကြသလဲ
ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာမှာ အမျိုးသမီးတွေဟာ မီးလောင်မှုကြောင့် ပေါ်လာတဲ့ ဝေဒနာကို ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံပြုပြီး အားထုတ်ကြတယ်လို့ ဖော်ပြပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ ဝေဒနာဆိုတာ မီးပူလောင်မှုကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ ကိုယ်နာကျင်မှုတစ်ခုတည်းကိုသာ မဆိုပါဘူး။ ဗုဒ္ဓတရားအရ ဝေဒနာမှာ ချမ်းသာသောခံစားမှု၊ ဆင်းရဲသောခံစားမှုနဲ့ ချမ်းသာဆင်းရဲမဟုတ်သောခံစားမှုဆိုပြီး ရှိပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်မှာတော့ ကိုယ်၌အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ ဒုက္ခဝေဒနာ ပေါ်နေမှာ သေချာပါတယ်။
ဝေဒနာရှုမှတ်တယ်ဆိုတာ—
“ငါလောင်နေတယ်၊ ငါနာနေတယ်၊ ငါသေတော့မယ်”
ဆိုတဲ့ အတ္တအမြင်နဲ့ အတွေးထပ်မချဲ့ဘဲ—
“ဒုက္ခဝေဒနာ ပေါ်နေတယ်”
“ပူလောင်မှုကို သိနေတယ်”
“ဝေဒနာဟာ အကြောင်းကြောင့်ပေါ်လာတယ်”
“ပေါ်လာသမျှ တည်မြဲမနေဘူး”
လို့ ဝေဒနာကို ဝေဒနာအဖြစ် အမှန်အတိုင်းသိမြင်ခြင်းပါ။
ဒါပေမယ့် သူတို့က အဲဒီအချိန် အတိအကျ ဘယ်စကားလုံးကို စိတ်ထဲက ရွတ်တယ်၊ အသက်ရှူမှုကို ဘယ်လိုမှတ်တယ်၊ ဘယ်လိုအစဉ်နဲ့ ဝိပဿနာရှုတယ်ဆိုတဲ့ နည်းစဉ်အသေးစိတ်ကို အဋ္ဌကထာက မဖော်ပြထားပါဘူး။ ဒါကြောင့် ယနေ့သုံးတဲ့ မှတ်နည်းတစ်ခုခုကို သူတို့လုပ်ခဲ့တယ်လို့ အတိအကျထည့်ပြောရင် ကျမ်းထက်ကျော်လွန်သွားပါလိမ့်မယ်။
ကျမ်းမှာ အတည်ပြုနိုင်တာက ပြင်းထန်တဲ့ဒုက္ခဝေဒနာကို ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံပြုပြီး အားထုတ်ကြတယ်ဆိုတာပါ။
မီးလောင်ချိန်မှာ ဘယ်မဂ်ဖိုလ်တွေ ရရှိခဲ့ကြသလဲ
အဋ္ဌကထာဇာတ်ကြောင်းအရ သူတို့ဟာ မီးမလောင်ခင်ကတည်းက သောတာပန်ဖြစ်ထားကြပါတယ်။ မီးလောင်နေချိန် ဝေဒနာရှုမှတ်ပြီး အားထုတ်ကြတဲ့အခါ—
အချို့က သကဒါဂါမိဖိုလ်
အချို့က အနာဂါမိဖိုလ်
သို့ ထပ်မံတက်လှမ်းရရှိခဲ့ကြတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်က နောက်ပိုင်းမှာ သူတို့ထဲ၌ သောတာပန်၊ သကဒါဂါမ်နဲ့ အနာဂါမ်တို့ရှိကြောင်း မိန့်တော်မူတာနဲ့ ကိုက်ညီပါတယ်။ အားလုံးအနာဂါမ်ဖြစ်သွားတာမဟုတ်သလို သာမာဝတီတစ်ဦးတည်းကို အနာဂါမ်ဖြစ်ကြောင်း ဥတေနသုတ်ပါဠိတော်က သီးခြားအမည်တပ် မိန့်ထားတာလည်း မရှိပါဘူး။
အချို့နောက်ပိုင်းပြန်လည်ပြောပြချက်တွေမှာ သာမာဝတီကို အနာဂါမ်လို့ သတ်မှတ်ထားတာ တွေ့နိုင်ပေမယ့် ဥတေနသုတ်ရဲ့ တိုက်ရိုက်စာသားအပေါ်သာမူတည်ရင် ဘယ်သူက ဘယ်အဆင့်လဲဆိုတာ တစ်ဦးချင်းမခွဲထားပါဘူး။
“မေတ္တာပွားတယ်” နဲ့ “ဝေဒနာရှုတယ်” ဘယ်ဟာမှန်သလဲ
နှစ်ခုလုံးဟာ သာမာဝတီရဲ့ဘဝဇာတ်ကြောင်းထဲမှာ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အချိန်ကာလခွဲရပါမယ်။
ဥတေနမင်းက မြားနဲ့ပစ်ဖို့ကြိုးစားခဲ့တဲ့ အရင်ဖြစ်ရပ်မှာ သာမာဝတီက မင်းကြီးနဲ့ မာဂဏ္ဍီအပေါ် ဒေါသမထားဘဲ မိမိတို့အပေါ်ထားသလို မေတ္တာထားကြဖို့ အဖော်တွေကို တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။
နန်းဆောင်ကို တကယ်မီးရှို့ပြီး သေဆုံးရတဲ့ နောက်ဆုံးဖြစ်ရပ်မှာတော့ သံသရာတစ်လျှောက် ဒီလိုမီးလောင်ခဲ့ရမှုတွေ မရေမတွက်နိုင်ကြောင်း နှလုံးသွင်းစေပြီး မမေ့မလျော့အားထုတ်ဖို့ သတိပေးပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေက ဝေဒနာကို ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံပြုပြီး အားထုတ်ခဲ့ကြပါတယ်။
ဒါကြောင့် “မီးလောင်နေချိန်မှာ သာမာဝတီတို့ မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်းနဲ့ ဝေဒနာရှုမှတ်ခဲ့ကြတယ်” လို့ နှစ်ခုကို တစ်ဖြစ်ရပ်တည်းအဖြစ် ပေါင်းပြောတာထက်—
“သာမာဝတီဟာ ပုံမှန်ကတည်းက မေတ္တာဖြင့်နေထိုင်ရာမှာ ထူးချွန်သူဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံးမီးလောင်ချိန်မှာ အဖော်တွေကို အပ္ပမာဒတရားနဲ့ ဝေဒနာရှုမှတ်အားထုတ်ဖို့ သတိပေးခဲ့တယ်”
လို့ ပြောတာ ကျမ်းအရ ပိုတိကျပါတယ်။
အတိတ်ကံအကြောင်း အဋ္ဌကထာက ရှင်းပြပုံ
ရဟန်းတော်တွေက ဒီလောက်သဒ္ဓါတရားကောင်းတဲ့ အမျိုးသမီးတွေ ဘာကြောင့် ကြမ်းတမ်းတဲ့သေခြင်းမျိုး ကြုံရတာလဲလို့ ဆွေးနွေးကြပါတယ်။
အဋ္ဌကထာမှာ ဘုရားရှင်က အတိတ်ဘဝဇာတ်ကြောင်းကို ပြန်ဟောတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အတိတ်တစ်ဘဝမှာ အဲဒီအမျိုးသမီးတွေက ရေကစားပြီး အအေးဒဏ်ခံရတဲ့အတွက် မြက်ပုံတစ်ပုံကို မီးရှို့ကာ အနွေးဓာတ်ယူခဲ့ကြတယ်။ မြက်ပုံလောင်ကျွမ်းသွားတဲ့အခါ အထဲမှာ နိရောဓသမာပတ် သို့မဟုတ် သမာပတ်ဝင်စားနေတဲ့ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါတစ်ပါးကို တွေ့လိုက်ကြတယ်။
အစပိုင်း မြက်ပုံကို မီးရှို့ခြင်းဟာ အထဲမှာ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါရှိတာ မသိဘဲလုပ်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမယ့် နောက်ပိုင်း မင်းကြီးသိရင် အပြစ်ပေးခံရမှာကြောက်လို့ အဖြစ်မှန်ဖုံးကွယ်ဖို့ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါကို တမင်လောင်ကျွမ်းသေဆုံးစေလိုတဲ့စိတ်နဲ့ ထင်းတွေထပ်ပုံ၊ ဆီလောင်းပြီး မီးထပ်ရှို့ခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ပစ္စေကဗုဒ္ဓါဟာ သမာပတ်အစွမ်းကြောင့် မီးဒဏ်မခံရဘဲ ခုနစ်ရက်မြောက်မှာ ထွက်ခွာသွားတယ်။ ဒါပေမယ့် အမျိုးသမီးတွေရဲ့ တမင်သတ်လိုတဲ့စေတနာနဲ့ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့အကုသိုလ်ကံကြောင့် နောက်ဘဝတွေမှာ မီးလောင်သေဆုံးမှုကို ခံစားခဲ့ရတယ်လို့ အဋ္ဌကထာက အကြောင်းဆက်ရှင်းပြပါတယ်။
ဒီအတိတ်ကံဇာတ်ကြောင်းဟာ ဥတေနသုတ်ပါဠိတော်ထဲမှာ မပါပါဘူး။ ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာက ရှင်းပြထားတဲ့အပိုင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် တရားဟောရာမှာ “ဥတေနသုတ်ထဲမှာ ဒီလိုဟောထားတယ်” လို့ မပြောဘဲ “ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာက အတိတ်အကြောင်းကို ဒီလိုဖွင့်ပြတယ်” လို့ ခွဲပြောသင့်ပါတယ်။
ဒီဖြစ်ရပ်ရဲ့ အနက်ရှိုင်းဆုံးသင်ခန်းစာ
သာမာဝတီတို့ဟာ အန္တရာယ်ရောက်မှ တရားကို အလျင်အမြန်ရှာပြီး အားထုတ်ခဲ့ကြတာမဟုတ်ပါဘူး။ မကြုံခင်ကတည်းက—
သောတာပတ္တိဖိုလ်ရရှိထားခြင်း
တရားကို နေ့စဉ်နာယူခြင်း
မေတ္တာတရားကို လေ့ကျင့်ထားခြင်း
သီလကို အသက်နှင့်လဲပြီး စောင့်ထိန်းခြင်း
ရန်သူအပေါ်တောင် အမျက်မထားအောင် လေ့ကျင့်ခြင်း
ခန္ဓာနဲ့ဝေဒနာကို တရားသဘောအဖြစ် ရှုမြင်တတ်ခြင်း
တို့ကို တဖြည်းဖြည်းတည်ဆောက်ထားကြတာပါ။
ဒါကြောင့် သေခြင်းနဲ့တိုက်ရိုက်တွေ့ရချိန်မှာ တရားအသိကို ပြန်ခေါ်နိုင်ခဲ့ကြတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်က “အရေးကြုံမှ တရားက ကယ်တင်လိမ့်မယ်” ဆိုတာထက် “အရေးမကြုံခင်ကတည်းက လေ့ကျင့်ထားတဲ့တရားက အရေးကြုံချိန်မှာ အားကိုးရာဖြစ်လာတယ်” ဆိုတာကို ပိုထင်ရှားစေပါတယ်။
မီးက နန်းဆောင်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို လောင်ကျွမ်းစေခဲ့ပေမယ့် သူတို့ရဲ့သီလ၊ မဂ်ဖိုလ်နဲ့ နောက်ဆုံးအခိုက်အတန့် အသိတရားကို မလောင်ကျွမ်းစေနိုင်ခဲ့ပါဘူး။ ဒီအချက်ကပဲ သာမာဝတီဖြစ်ရပ်ရဲ့ အဓိကအနှစ်သာရဖြစ်ပါတယ်။
အသေးစိတ်အဋ္ဌကထာဇာတ်ကြောင်းကို ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ—ဥတေနမင်းဇာတ်ကြောင်း မှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။