ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ ၃၁ ဘုံစကြဝဠာနှင့် သတ္တဝါတို့၏ ရုပ်နာမ်ဖွဲ့စည်းမှု

ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ ၃၁ ဘုံစကြဝဠာနှင့် သတ္တဝါတို့၏ ရုပ်နာမ်ဖွဲ့စည်းမှု

၁။ နိဒါန်းနှင့် ပရမတ္ထသစ္စာ အမြင်
အဘိဓမ္မာတွင် ၃၁ ဘုံဟူသော စကြဝဠာကို သီးခြားရုပ်ဝတ္ထုသက်သက်အဖြစ် မရှုမြင်ဘဲ သတ္တဝါတို့၏ စိတ်နှင့် ကံတရားတို့၏ ရောင်ပြန်ဟပ်မှုအဖြစ် ဖွင့်ဆိုသည်။ သဘာဝတရားကို ဝေါဟာရအားဖြင့် ပညတ်၊ ဉာဏ်ဖြင့်သာသိအပ်သော အရင်းခံအမှန်တရားအားဖြင့် ပရမတ် (စိတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန်) ဟူ၍ ခွဲခြားထားသည်။ စိတ်နှင့် ရုပ်တို့ ပေါင်းစပ်မှုကြောင့် ကာမ၊ ရူပ၊ အရူပ ဟူသော ကျက်စားရာ ၃၁ ဘုံ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

၂။ ၃၁ ဘုံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အမည်များ
သတ္တဝါတို့ ကျက်စားရာဘုံများကို "ဘူမိစတုက္က" ဟုခေါ်သော ဘုံ ၄ မျိုးဖြင့် ခွဲခြားထားပါသည်။

(က) အပါယ် ၄ ဘုံ (ကာမဒုဂ္ဂတိ) - အကုသိုလ်ကံကြောင့် ဒုက္ခခံစားရသည့် ဘုံများ။ (ငရဲ၊ တိရစ္ဆာန်၊ ပြိတ္တာ၊ အသူရကာယ်)

(ခ) ကာမသုဂတိ ၇ ဘုံ - ကုသိုလ်ကံကြောင့် ကာမဂုဏ်ခံစားရသည့် ဘုံများ။ (လူ့ဘုံ၊ စတုမဟာရာဇ်၊ တာဝတိံသာ၊ ယာမာ၊ တုသိတာ၊ နိမ္မာနရတိ၊ ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ)

(ဂ) ရူပ ၁၆ ဘုံ - ရူပဈာန်ကြောင့် ဖြစ်တည်သော ဗြဟ္မာဘုံများ။

ပထမဈာန် ၃ ဘုံ: ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ၊ ဗြဟ္မပုရောဟိတာ၊ မဟာဗြဟ္မာ

ဒုတိယဈာန် ၃ ဘုံ: ပရိတ္တာဘာ၊ အပ္ပမာဏာဘာ၊ အာဘဿရာ

တတိယဈာန် ၃ ဘုံ: ပရိတ္တသုဘာ၊ အပ္ပမာဏသုဘာ၊ သုဘကိဏှာ

စတုတ္ထဈာန် ၇ ဘုံ: ဝေဟပ္ဖိုလ်၊ အသညသတ်၊ သုဒ္ဓါဝါသ ၅ ဘုံ (အဝိဟာ၊ အတပ္ပါ၊ သုဒဿာ၊ သုဒဿီ၊ အကနိဋ္ဌ)။ မှတ်ချက်- အသညသတ်ဘုံတွင် နာမ်မရှိဘဲ ရုပ်သက်သက်သာ ရှိသည်။

(ဃ) အရူပ ၄ ဘုံ - အရူပဈာန်ကြောင့်ဖြစ်ပြီး ရုပ်မရှိဘဲ နာမ်သက်သက်သာ ရှိသည်။ (အာကာသာနဉ္စာယတန၊ ဝိညာဏဉ္စာယတန၊ အာကိဉ္စညာယတန၊ နေဝသညာနာသညာယတန)

၃။ ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ တည်နေရာ (ယူဇနာ) နှင့် သိပ္ပံနည်းကျ ကွဲလွဲမှု
လူ၊ တိရစ္ဆာန်၊ ပြိတ္တာ၊ အသူရကာယ် တို့မှာ ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် ရောနှောတည်ရှိသည်။

ငရဲဘုံ: မြေအောက် ယူဇနာ ၁၅,၀၀၀ မှ စတင်ပြီး တစ်ဘုံနှင့်တစ်ဘုံ ၁၅,၀၀၀ စီကွာဝေးရာ အောက်ဆုံး အဝီစိငရဲသို့ စုစုပေါင်း ယူဇနာ ၁၂၀,၀၀၀ ဝေးသည်။

နတ်ဘုံ: အထက်ဘက် ယူဇနာ ၄၂,၀၀၀ မြင့်သော ယုဂန္ဓိုရ်တောင်ထိပ်တွင် စတုမဟာရာဇ်၊ ၈၄,၀၀၀ မြင့်သော မြင့်မိုရ်တောင်ထိပ်တွင် တာဝတိံသာ ရှိပြီး ကျန်နတ်ပြည်များမှာ ၄၂,၀၀၀ စီ မြင့်တက်သွားသည်။

ဗြဟ္မာဘုံ: တစ်ဆင့်လျှင် ယူဇနာ ၅,၅၀၈,၀၀၀ စီ မြင့်တက်သွားပြီး အမြင့်ဆုံး ဘဝဂ်သို့ ယူဇနာပေါင်း ၇၁,၈၅၆,၀၀၀ ဝေးကွာသည်။
ကွဲလွဲချက် - ကျမ်းဂန်လာ ကမ္ဘာမြေအထု (မြေသား ၁၂၀,၀၀၀ + ကျောက်သား ၁၂၀,၀၀၀ = ယူဇနာ ၂၄၀,၀၀၀) သည် အချင်းမိုင် ၈,၀၀၀ သာရှိသော ခေတ်သစ်သိပ္ပံနှင့် ကွဲလွဲနေသည်။ ၎င်းမှာ ဘုရားရှင်၏ သစ္စာတရားမဟုတ်ဘဲ ရှေးအိန္ဒိယပထဝီဝင်ကို မှီးငြမ်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

၄။ ရုပ်တရား၊ ဝတ္ထု ၆ ပါးနှင့် အာရုံခံစားမှု ယန္တရား
ရုပ် ၂၈ ပါး (နိပ္ဖန္နရုပ် ၁၈ ပါး + အနိပ္ပန္နရုပ် ၁၀ ပါး) ရှိရာ၊ ဇီဝိတရုပ်၊ ဟဒယဝတ္ထု၊ ကဗဠီကာရအာဟာရ၊ အာကာသဓာတ်နှင့် ဝိညတ်ရုပ်တို့ ပါဝင်သည်။ စိတ်သည် ပြင်ပအာရုံကို သိရန် ဝတ္ထုရုပ် ၆ ပါး (စက္ခု၊ သောတ၊ ဃာန၊ ဇိဝှါ၊ ကာယ၊ ဟဒယ) ကို မှီတွယ်ရသည်။

ကာမ ၁၁ ဘုံတွင် ဝတ္ထု ၆ ပါးစလုံးရှိသဖြင့် အာရုံ ၅ ပါးစလုံးကို အပြည့်အဝခံစားရသည်။

ရူပ ၁၅ ဘုံ (အသညသတ်ကြဉ်)တွင် အကြည်ဓာတ် (ပသာဒ) မရှိသဖြင့် အနံ့၊ အရသာ၊ အထိအတွေ့ကို မခံစားရဘဲ စက္ခု (မြင်)၊ သောတ (ကြား)၊ ဟဒယ (နှလုံး) ဟူသော ဝတ္ထု ၃ ပါးသာ ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။

၅။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စက်ကွင်းနှင့် ဘဝကူးပြောင်းခြင်း
စိတ်ပေါင်း အကျဉ်း ၈၉ ပါး၊ အကျယ် ၁၂၁ ပါး (ကာမ ၅၄ + မဟဂ္ဂုတ် ၂၇ + လောကုတ္တရာ ၈/၄၀) ရှိသည်။

အကုသိုလ်စိတ် ၁၂ ပါး (လောဘ ၈၊ ဒေါသ ၂၊ မောဟ ၂) သည် အပါယ်ဘုံသို့ ကျရောက်စေသော အဓိက လက်သည်များဖြစ်သည်။

တစ်ဘဝမှ တစ်ဘဝကူးပြောင်းရာတွင် ဝီထိမုတ်စိတ် ၁၉ ပါး (သန္တီရဏ ၂၊ မဟာဝိပါက် ၈၊ မဟဂ္ဂုတ်ဝိပါက် ၉) တို့က ပဋိသန္ဓေ၊ ဘဝင်၊ စုတိ ကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းဖြင့် ကံအလိုက် ဘုံများကို ပုံဖော်ပေးသည်။

၆။ သုဒ္ဓါဝါသ ၅ ဘုံနှင့် အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်များ
သုဒ္ဓါဝါသ ၅ ဘုံသည် ကာမရာဂ အကြွင်းမဲ့ပယ်သတ်ပြီးသော အနာဂါမ် အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များသာ ကျက်စားရာဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကာမဘုံသို့ ပြန်မလာတော့ဘဲ ထိုဘုံ၌ပင် ရဟန္တာဖြစ်ကာ ပရိနိဗ္ဗာန်စံကြသည်။ အနာဂါမ်ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို သက်တမ်းနှင့် ကိလေသာကုန်ခမ်းမှုအလိုက် ၅ မျိုး (အန္တရာ၊ ဥပဟစ္စ၊ အသင်္ခါရ၊ သသင်္ခါရ၊ ဥဒ္ဓံသောတ) ထပ်မံခွဲခြားပါက ပုဂ္ဂိုလ်ပေါင်း ၂၄ ဦး (သို့မဟုတ် ၄၈ ဦး) အထိ အသေးစိတ် လေ့လာနိုင်သည်။

၇။ လူ့ဘဝ၏ အရေးပါမှုနှင့် ဒုလ္လဘတရား ၅ ပါး
အပါယ် ၄ ဘုံသည် ဆင်းရဲလွန်း၍၊ နတ်ဗြဟ္မာဘုံသည် ချမ်းသာလွန်းသဖြင့် တရားအားထုတ်ရန် ခက်ခဲသည်။ ဒုက္ခနှင့် သုခ အချိုးညီသော လူ့ဘုံသာလျှင် သစ္စာလေးပါးကို ဆင်ခြင်ရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားသော ဒုလ္လဘတရား ၅ ပါး (လူဖြစ်ခဲခြင်း၊ ဘုရားပွင့်ခဲခြင်း၊ ယုံကြည်ခဲခြင်း၊ ရဟန်းဖြစ်ခဲခြင်း၊ တရားနာရခဲခြင်း) တွင် လူဖြစ်ခဲခြင်းသည် အဓိကဖြစ်သည်။ ရဟန်းဘဝသည် မွန်မြတ်သော်လည်း ဝိနည်းသိက္ခာ (ဥပမာ- ပါရာဇိက) မစောင့်ထိန်းနိုင်ပါက အပါယ်ကျလွယ်သဖြင့်၊ လူ့ဘဝသည် ကုသိုလ်အကြီးအကျယ်ရနိုင်သကဲ့သို့ အပါယ်လည်းကျလွယ်သည့် လမ်းဆုံလမ်းခွဖြစ်သည်။

၈။ နိဂုံး
၃၁ ဘုံသည် ရုပ်ဝတ္ထုပထဝီဝင်သက်သက်မဟုတ်ဘဲ စိတ်၊ စေတသိက်၊ ကံတို့၏ စွမ်းအင်ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော နယ်ပယ်ဖြစ်သည်။ အကုသိုလ်စိတ် ၁၂ ပါးက အပါယ်ကို၊ ဈာန်စိတ် ၂၇ ပါးက ဗြဟ္မာဘုံကို ဖန်တီး၍၊ လောကုတ္တရာစိတ် ၈ ပါးက သံသရာမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်စေသည်။ ရုပ်ဝတ္ထုတိုင်းတာချက်များထက် ဝိညာဉ်ရေးရာ သရုပ်ခွဲမှုက ပိုအရေးပါသည်။ ထို့ကြောင့် ရခဲသော လူ့ဘဝတွင် အကုသိုလ်စိတ်များကို ထိန်းချုပ်ပြီး မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ရရှိရေး ကြိုးပမ်းကာ ပရမတ္ထသစ္စာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိရန် လျှောက်လှမ်းသင့်ပေသည်။

https://www.youtube.com/playlist?list=PLEZBZfpkGtsh0rM5zG3nFDhLpmIoEqmwp